Lieve Marina en Gideon,
Mijn schoonmoeder heeft een mening over alles: hoe wij de kinderen opvoeden, hoe ons huis eruit ziet, welke keuzes we maken qua werk en vakantie. En het ergste: mijn man verdedigt haar altijd. Nooit mij. Als ik er iets van zeg, word ik weggezet als iemand die “zijn moeder niet mag.” Dat is niet waar, ik heb wel behoefte aan grenzen; dat ze in de gaten krijgt dat wij een eigen leven hebben.
Vorige week belde ze drie keer op een avond omdat wij niet hadden gereageerd op een appje. Drie keer. Mijn man vond dat normaal. Ik niet. En zo hebben we er elke paar weken ruzie over.
Renate
Lieve Renate,
Er is een reden dat “schoonouders” een van de meest gezochte relatieonderwerpen is op het internet: het is een klassieke driehoeksrelatie, en driehoeken zijn instabiel.
Laten we het beestje eerst eens bij de naam noemen: dit is niet primair een probleem met je schoonmoeder. Het is een probleem tussen jou en je man. Je schoonmoeder doet wat ze altijd heeft gedaan en dat gaan we haar niet kwalijk nemen. Je man is degene die een keuze heeft, en die (geen) keuze maakt.
Als een partner stelselmatig de kant van zijn ouder kiest boven die van zijn partner, is er iets fundamenteels aan de hand met de hiërarchie in jullie relatie. Dat is geen aanval op zijn liefde voor zijn moeder, die mag er onvoorwaardelijk zijn. Maar een relatie, of dat nou een huwelijk of samenwonen is, vraagt om een ander soort loyaliteit. Er is een oud woord voor dit principe, uit de psychologie van de gezinssystemen: “differentiatie.” Het vermogen om een eigen positie in te nemen ten opzichte van je familie van herkomst, ook als die familie dat niet prettig vindt.
Wat je man doet is waarschijnlijk niet uit kwade wil; het is meer dat hij geleerd heeft dat hij de vrede bewaart als hij zijn moeder haar zin geeft. Alleen: nu betaal jij de prijs voor die vrede.
Het gesprek dat gevoerd moet worden, is niet “jouw moeder belt te veel.” Het gesprek is: “Ik heb het gevoel dat ik het derde wiel aan de wagen ben in onze relatie. Dat wil ik niet en dat verdien ik niet. Hoe zorgen we er samen voor dat we onze relatie op nummer 1 zetten?”
Dat is een gesprek over jullie en niet over haar.
En een kleine praktische opmerking: drie telefoontjes op een avond, omdat een appje niet beantwoord werd, is geen normaal gedrag. Als je man dat normaal vindt, is dat een signaal dat hij al zo lang in dat systeem zit dat hij de grenzen ervan niet meer ziet. Dat is begrijpelijk. En dat is ook precies waarom hij er misschien wat hulp bij nodig heeft om deze grenzen wél te zien.
🧡 Marina & Gideon
