Hoi Marina en Gideon,

Ik heb twee volwassen kinderen, een zoon en een dochter, die het niet lijkt te lukken om antwoord te geven op een normale vraag en dan ook een normaal antwoord terug te geven. Hoe wen je hier aan? Gaat dit ooit over?

Beiden kunnen niet normaal of op een gepast manier reageren zonder hun stem te verheffen, boos te worden, tegen mij, hun grootouders, vader of stiefvader. Vooral mijn moeder en ik lijden hier onder én zijn regelmatig ‘slachtoffer’ van de boosheid en verwijten. Er lijkt geen greintje inlevingsvermogen naar ons toe. Bij alles wat er gebeurt denken ze alleen maar voor en aan zichzelf en geen enkel gesprek lijkt op een volwassen manier gevoerd te kunnen worden….

Verdrietig én boos

Naast verdrietig word ik er ook heel erg boos over; dit is niet de manier waarop ik de relatie met mijn kinderen zou willen hebben. Het onbegrip naar elkaar toe en de boosheid zie ik ook steeds verder groeien. Het is lastig om de ‘wijste’ te blijven en steeds rustig te proberen zijn als het stoom eigenlijk uit je oren komt. En dat geldt niet alleen voor mij maar ook voor de andere volwassenen om hen heen.

Hoe kunnen we hier mee leren om te gaan, zonder dat we als volwassenen steeds het onderspit delven? Ik ben vooral bang dat er een moment komt dat we als volwassenen óók ruzie gaan krijgen en dat de hele familie ruzie heeft en uit elkaar valt.

Groetjes van Margje*

Hoi Margje*

Je kunt er niet aan wennen, als mensen je op een respectloze manier behandelen. De moeite die je met dit gedrag hebt, de irritatie die dit oplevert, vertelt je eigenlijk: hier is voor mij een grens bereikt.

Wat belangrijk is, is dat jullie, als volwassenen om hen heen, af gaan spreken waar jullie grens ligt en dat, áls die grens bereikt is, jullie ook allemaal op dezelfde manier gaan reageren. Jullie gaan echt letterlijk zinnetjes uit je hoofd leren die je gebruikt in dat soort situaties.

Benoemen in plaats van reageren

Je doet dit door het gedrag te benoemen. Dus: in plaats van direct reageren en daarmee in een discussie terecht te komen, reageer je bijvoorbeeld met de zin: “ik wil het hier graag met je over hebben, maar ik wil niet dat je tegen me schreeuwt.”

De kans is aanwezig dat het gedrag gewoon doorgaat. Dan herhaal je je zin. letterlijk. Dus weer: “ik wil het hier graag met je over hebben, maar ik wil niet dat je tegen me schreeuwt.”

Houd er rekening mee dat er nu nóg harder tegen je geschreeuwd gaat worden, dat de kinderen boos worden. En dan weer herhaal je je zin: “ik wil het hier graag met je over hebben, maar niet dat je tegen me schreeuwt.” En nu vul je de zin aan: ik stel voor dat we het hier later over hebben als we ALLEBEI weer rustig zijn. Stel meteen een moment voor en bij voorkeur binnen 24 uur.

De kracht van het woord allebei

Hoe rustig jullie als volwassenen ook zijn, je gebruikt het woord ‘allebei‘ omdat je emotioneel op het zelfde niveau wilt zijn; door te stellen ‘ik wil verder praten als JIJ rustig bent, maak je een verwijt en dat brengt jullie natuurlijk niet samen.

Dit ga je de komende maanden herhalen tot je er bij neervalt. En heel belangrijk: kom écht altijd op terug op de afspraak die je maakt, op het afgesproken moment. Is één van jullie nog niet rustig? Dan spreek je een nieuw moment af. Laat zien dat je altijd bereid bent om je aan de afspraak te houden en probeer je niet te laten verleiden tot ’terugschreeuwen’ of het maken van verwijten. Eén zin (een mantra noemen we dat) dat bij iedere vergelijkbare situatie terug komt.

Ingesleten patronen zijn hardnekkig en je hebt alleen invloed op de mensen om je heen als je je eigen gedrag aanpast.

Ergens is er in het verleden een moment geweest, dat het gedrag van jullie zoon en dochter geaccepteerd of getolereerd is. Nu maak je eigenlijk een U-turn. En het kost tijd om hier een nieuwe weg mee in te slaan. Gun je kinderen die tijd ook; ook voor hen is het lastig om op een nieuwe manier met elkaar in gesprek te zijn. Trek hier gerust een jaar voor uit.

Want niet alleen voor jullie is dit compleet ander gedrag maar ook voor de kinderen. Het kan zelfs paniekerig gevoel bij ze oproepen omdat het heel onveilig kan voelen als ouders opeens niet meer meegaan in de ongezonde en ongewenste patronen meegaan. Dat maakt vaak ook dat ze zo tekeer kunnen gaan; niet tegen jou maar vanwege de onrust die ze in zichzelf ervaren…

Daarom blijft het ook belangrijk dat je, op de momenten dat het contact wél goed gaat, ook niet terug komt op een eerder moment. Bijvoorbeeld door een opmerking te maken als ‘nou, zie je wel dat het ook normaal kan!’

Ik ben blij met…

Dat is geen compliment, een dergelijke opmerking zorgt niet voor toenadering maar juist voor verwijdering. Wat je wél kunt zeggen is dat je blij bent met… [vul zelf maar in]. Bijvoorbeeld: ‘ik ben blij dat je me dit vraagt…’ Of: ‘leuk dat je zo meedenkt, ik ga er over nadenken en kom er op terug!’. Of: ‘ik geniet er van om zo met je in de tuin een kop koffie te drinken.’ ‘Ik vind het echt leuk dat je vraagt hoe onze vakantie was. Wil je foto’s zien van…?’ Je benoemt wat er op dat moment gebeurt. Niets meer, niets minder.

We wensen je sterkte, wijsheid én doorzettingsvermogen toe!

Hartelijks,
Marina & Gideon

* Margje is een gefingeerde naam

Heb jij een vraag? Je kunt deze mailen naar praktijk@academievoorgezinenrelatie.nl