Leven met een narcistische ex-partner
door: Eef van Opdorp & Susan Saris
Toeval bestaat niet, zeggen ze.
Mijn ‘toeval’ op het gebied van narcisme is dat twee belangrijke vrouwen in mijn leven zich op dit moment intensief met dit thema bezighouden. De eerste is mijn lieve vriendin door dik en dun Diana van Arkeveld, die haar online cursus over narcisme aan het afronden is. En lieve vriendin Eef van Opdorp (je kent haar vast van Uitstel van Executie) heeft net haar boek ‘Als jij maar gelukkig bent’, leven met een narcistische ex-partner, uitgegeven.
Stiekem hoop ik beiden een keer bij me aan de keukentafel te hebben zitten om hun gesprekken te kunnen volgen. Want dat is nog niet gebeurt.
Wat je meteen leert
In een relatietherapie-praktijk kom je ze met regelmaat tegen: koppels waarin één partner lijdt onder de narcistische kenmerken van de ander. Bij Gideon en mij triggert dat direct: je voelt dat er iets niet klopt, maar wat precies? In dit boek lees je dat je bij zulke relaties alles constant moet bevragen, ook je eigen ideeën over wat wel en geen normaal gedrag is binnen een relatie. Dat geldt voor therapeuten, maar ook voor familie en vrienden die iemand langzaam zien wegzakken in een onveilige relatie.
Uit onze praktijk
En ja, het roept bij Gideon en bij mij meteen een ongemakkelijk gevoel op als Susan (Saris) vertelt dat de relatietherapeut die zij met haar (narcistische ex-)partner bezocht niet (meteen) doorhad wat voor een vlees ze in de kuip had.
Bij mij begint meteen een film te draaien van al die gesprekken met stellen waarvan mijn, Gideons of ons beider intuïtie zei: “Er klopt hier iets niet, maar wat?”
Wij zijn inmiddels 30 jaar ervaring rijker én werken altijd samen dus durven met de jaren wel wat confronterender vragen te stellen .
Niet alleen aan de (vermeende) narcistische partner maar ook aan de partner die we vaak meer uit de tent moeten lokken dan je zou verwachten.
Leesbaar én praktisch
Eef en Susan hebben dit zware onderwerp fijn leesbaar gemaakt. Geen ingewikkelde woorden, wel praktische tips en interactieve dingen zoals een ‘bingo’, waardoor het boek ook echt tastbaar wordt.
De toon is helder zonder veroordelend (naar beide kanten) te zijn. Er is geen sprake van een toontje dat uitnodigt om in een slachterofferrol te verzanden.
Ze maken gebruik van veel illustraties die er niet alleen ‘voor de leuk in staan’ maar echt een toegevoegde waarde hebben. Ik kan me voorstellen dat het lezen van één van de praktijkverhalen juist door de illustraties van de cirkels meteen bij je binnenkomt: dus zó ziet verdwijnen naast je partner er uit.
Ook de verschillen tussen ‘redderende partners’ en narcistische partners wordt in illustraties duidelijk gemaakt. Menig lezer zal regelmatig met een ‘aha-gevoel’ verder lezen. Misschien niet omdat je het nog niet wist, maar wel omdat de illustraties de theorie zo duidelijk maken.
Er is nog een verschil: de meeste boeken over narcistische relaties zijn vanuit een therapeutisch perspectief geschreven. Als ‘partner van’ moet dit enorm frustrerend zijn: je bent ‘slachtoffer’ van het probleem en krijgt hier te weinig of geen plaats in. Dit boek is geschreven vanuit ‘partners van’.
De narcistische relatiecirkel
De drie fases van een narcistische relatie worden gekoppeld aan de hormonen die je verbinden met je partner. Plotseling snap je waarom je zo ontzettend moe bent, hoe je keer op keer je grenzen verlegt en welke roofbouw er op je lichaam gepleegd wordt.
Als omstander snap je bij het zien van de relatiecirkel ook waarom slachtoffers keer op keer teruggaan en waarom geduld hebben als omstander zo belangrijk is.
En dat ‘geduld hebben’, dat is lastig; ‘slachtoffers’ gaan gemiddeld tussen 5 en 7 keer terug naar hun narcistische partner voor ze écht een grens trekken.
Uit onze praktijk
Ze grijpt nu haar kans!
Wij merken het keer op keer als we denken ‘ze grijpt deze keer haar kans!’ en dan toch zien dat iemand voor de zoveelste keer met hangende pootjes terug gaat. “Hij zei dat hij me mist”, is de meest gehoorde reden in onze praktijk. En dat kan ook omgekeerd natuurlijk: narcisme is niet voorbehouden aan mannen. Ook dat leggen Eef en Susan je haarfijn uit.
Hoe ziet deze relatiecirkel er in de praktijk uit?
De eerste fase is de ‘idealiseer-fase’. Je herkent de volgende gedachtes of opmerkingen (voor de omstanders) vast direct: hij/zij begrijpt me zo goed; hij/zij mistte me; hij/zij zegt dat we zielsverwanten zijn; ik besef (weer) dat je geweldig bent; jij bent de ware; etc.
Dan volgt de ‘afbreekfase’ waar de roze bril al wat aan het verbleken is. Je merkt dat het je moeite kost
Steun én confrontatie
Het boek laat zien waarom je valt op iemand met narcistische trekken. Het vertelt je ook dat je zelf de cirkel zal moeten doorbreken om uit deze giftige dynamiek te komen. Dat geldt niet alleen voor deze relatie, maar ook als je verlangd naar een gezonde relatie. En spoiler alert: nee, dat kan niet met deze partner.
Kortom
Het is Eef van Opdorp en Susan Saris gelukt om een boek te schrijven dat én steun en inzicht biedt én je een duwtje in de goede richting geeft. Om je eigen leven weer in de hand te nemen. Tijdens het proces van losmaken én voor het grijpen van je toekomst!
Persoonlijk hoop ik dat dit laatste, je leven weer in de hand nemen, een vervolg gaat krijgen in een volgend boek. Hun heldere schrijfstijl smaakt naar meer.
Als jij maar gelukkig bent
Eef van Opdorp & Susan Saris
bestellen via www.nieuwegrenzen.nl
€ 23,95 incl verzendkosten
ISBN 9789083 569703
De Authentieke Vrouw, cursus ‘narcisme’
voor partners & omstanders
Diana van Arkeveld
alle informatie vind je op haar Insta >>
en op de website: De Authentieke Vrouw >>
